مقدمه
مقدمه
با توجه به پیشرفت روزافزون صنعت ساختمان و نیاز به مصالح ساختمانی سبک، مقاوم و دارای عملکرد حرارتی و صوتی مطلوب، استفاده از بلوکهای سبک سیمانی در دیوارچینی بهویژه در ساختمانهای مدرن شهری و آپارتمانی گسترش یافته است. این نوع بلوکها عمدتاً بهعنوان دیوارهای غیر باربر (Non-load bearing walls) مورد استفاده قرار میگیرند و هدف از کاربرد آنها، افزایش سرعت اجرا، کاهش وزن مرده سازه، بهینهسازی مصرف مصالح و بهبود عملکرد حرارتی و صوتی ساختمان میباشد
مشخصات عمومی دیوارهای غیر باربر با بلوک سبک
بر اساس استانداردهای بینالمللی مانند ASTM C90, ACI 530 و IBC Section 1404، دیوارهای غیر باربر باید
وزن خود را تحمل کرده و به هیچ عنوان نقش سازهای نداشته باشند؛
مشخصات عمومی دیوارهای غیر باربر با بلوک سبک
در برابر آتش، رطوبت، حرارت و صدا مقاوم باشند؛
از مصالح سبک، مستحکم و یکنواخت استفاده شده باشند؛
بهدرستی از سازه (ستونها و سقف) جدا شده و توسط والپست یا میلگرد بستر مهار شوند
مزایای دیوارچینی با بلوک سبک
استفاده از بلوک سبک سیمانی دارای مزایای متعدد ذیل میباشد
کاهش وزن مرده ساختمان تا حدود ۳۰٪؛
سرعت بالای اجرا به دلیل ابعاد بزرگ و سطح صاف بلوکها؛
کاهش پرت ملات و مصالح در زمان اجرا؛
عملکرد مطلوب حرارتی و صوتی؛
افزایش مقاومت در برابر آتش (طبق ASTM E119)
مناسب برای اجرای دیوارهای داخلی، تیغهها، دیوارهای پیرامونی غیرباربر و دیوارهای جداکننده
دستورالعمل اجرا
1. آمادهسازی بستر اجرا
سطح کار باید کاملاً تراز، تمیز و عاری از گرد و غبار باشد.
یک لایه ملات ماسه و سیمان با نسبت مناسب (حداقل 250 کیلوگرم سیمان در مترمکعب ملات) به ضخامت حداکثر 2.5 سانتیمتر برای رج اول استفاده شود.
2. چیدمان بلوکها
بلوکها باید بهصورت تراز و شاقول چیده شوند.
درزهای قائم هر رج نباید روی رج پایینتر قرار گیرد (بهصورت staggered).
ملات افقی به ضخامت حداکثر 1.5 سانتیمتر در بین رجها اجرا شود.
درزهای قائم بین بلوکها باید با ملات پر شوند (مطابق با ACI 530).
چیدمان رج اول بهتر است ابتدا خشک و بدون ملات صورت گیرد تا الگوسازی شود.
3. مهار دیوار به سازه (والپست و میلگرد بستر)
در افغانستان، استفاده از نبشیکشی و میلگردهای عصایی خمشده در فواصل 70 سانتیمتر توصیه میشود.
بر اساس ACI 530 و IBC 2018، دیوارهای غیر باربر باید به کمک میلگرد بستر افقی (Horizontal Joint Reinforcement) یا اتصال فلزی مهار شوند.
استفاده از والپست قائم در فواصل حداکثر 6 متر و ارتفاع بیش از 3.5 متر الزامی است.
دیوارها نباید بهصورت صلب به ستون یا سقف متصل شوند؛ بلکه باید از طریق اتصالات کشویی یا مفصلی مهار شوند.
4. نحوه برش و استفاده از قطعات غیر استاندارد
در صورت نیاز، بلوکها باید با ابزار مناسب مانند فرز سنگبری یا اره برقی برش داده شوند.
استفاده از پتک یا ابزار ضربهای ممنوع است؛ زیرا باعث ترک خوردگی بلوک میشود.
5. مراقبتهای اجرایی و شرایط محیطی
عملیات دیوارچینی نباید در دمای کمتر از ۵ درجه سانتیگراد یا بالاتر از ۳۵ درجه بدون محافظت مناسب انجام شود.
دیوارهای تازه چیدهشده باید حداقل ۳ روز مرطوب نگهداشته شوند تا عملآوری کامل شود.
در شرایط یخبندان، استفاده از پوششهای حفاظتی الزامی است.
ضوابط لرزهای و مهاربندی دیوارها
دیوارهای غیر سازهای باید در برابر زلزله طبق الزامات IBC Chapter 16 و ASCE 7-16 طراحی و مهار شوند.
لبههای آزاد دیوار باید توسط نبشی یا والپست مهار شوند.
برای دیوارهایی با ارتفاع بیشتر از ۳.۵ متر یا طول بیش از ۶ متر، تعبیه والپست افقی و قائم الزامی است.
اتصال دیوار به سازه باید از انتقال مستقیم نیرو جلوگیری کند تا در هنگام زلزله عملکرد مستقل داشته باشد (درز انقطاع رعایت شود).
ملاحظات نهایی
تمام چهارچوبهای در و پنجره باید همزمان با دیوارچینی مهار شوند.
در نقاط اتصال دیوار به سازه یا بازشوها، استفاده از میلگردهای U و T شکل مطابق با دیتیلهای اجرایی الزامی است.
ملات باید کاملاً در درزهای قائم و افقی پخش شده و هیچ فضای خالی بین بلوکها باقی نماند.
اجرای گچکاری نهایی میتواند بدون گچ و خاک صورت گیرد، در صورتیکه دیوار بهدرستی و تراز اجرا شده باشد.